Informacje o regionie


  fot. Dęby Rejowskie. 

Krajobraz Ponidzia jest bardzo zróżnicowany. W zachodniej części dominują lessowe wzgórza Garbu Wodzisławskiego z dużym udziałem obszarów leśnych, natomiast północną część zajmuje Płaskowyż Jędrzejowski, charakteryzujący się wydłużonymi, łagodnie zaokrąglonymi wzgórzami. Teren powiatu jędrzejowskiego pod względem budowy geologicznej jest pochodzenia jurajskiego.

 Pokrywają go utwory kredy środkowej i górnej, głównie margiel kredowy, który tworzy płaskowzgórza, a tam, gdzie nie jest pokryty utworami lodowcowymi, daje podstawę do rozwoju rędzin. Powiat jędrzejowski należy do obszarów o niezwykle zróżnicowanym krajobrazie, gdzie znaleźć można wiele urokliwych miejsc. Poszczególne rejony Ziemi Jędrzejowskiej wchodzą w skład kilku obszarów chronionego krajobrazu i parków krajobrazowych oraz jednego obszaru Natura 2000: Nadnidziański Park Krajobrazowy, Miechowsko – Działoszycki Obszar Chronionego Krajobrazu, Chęcińsko – Kielecki Park Krajobrazowy i Włoszczowsko – Jędrzejowski Obszar Chronionego Krajobrazu. Ponadto są tu dwa rezerwaty przyrody oraz kilkadziesiąt pomników przyrody nieożywionej:
- Stare Kanice – w dolinie rzeki Lipnicy – odsłonięcie geologiczne (ściana zachodnia starej piaskowni).
- Laskowa – stare źródełko.
- Nagłowice - Dęby Rejowskie na terenie parku podworskiego.
- Oksa - aleja zabytkowych modrzewi rosnących wzdłuż drogi Oksa – Włoszczowa. Ciągnie się ona około 200 m i składa się z 87 sztuk stuletniego modrzewia polskiego.
- Rzeszówek – grupa głazów narzutowych zlokalizowanych w parku podworskim, w którym to również znajdują się zabytkowe dęby liczące około 400 lat, modrzew i równie wiekowe lipy.
- Mierzwin – lipa drobnolistna mająca około 200 lat.
- Zdanowicz – źródlisko Przejmo na brzegu rzeki Krynicy, mające formę jeziorka, porośnięte roślinnością wodną i bagienną.
Podstawowym elementem krajobrazu są niewielkie pola o zróżnicowanych uprawach. Miedze i obrzeża pól porośnięte są rzadkimi w skali kraju roślinami towarzyszącymi uprawom, takimi jak: kurzyślad błękitny, jaskier polny, czechrzyca grzebieniowa, włóczydło polne czy Pszoniak wschodni. Krajobraz ten urozmaicają niewielkie kompleksy leśne oraz doliny biegnące wzdłuż rzek. Są to wielogatunkowe zarośla leszczynowe i tarninowe z dużym udziałem gatunków świerków. Dominującym gatunkiem lasotwórczym w powiecie jest sosna pospolita, znaczny udział ma też brzoza brodawkowata oraz różne odmiany dębów. Zróżnicowane środowisko naturalne tworzy dogodne warunki dla rozwoju wielu gatunków zwierząt i roślin. Do najatrakcyjniejszych turystycznie rejonów powiatu należą m.in.: rejon Bocheńca nad Łososiną i Białą Nidą, zbiornik retencyjny obok Zakrucza, florystyczny rezerwat przyrody w Lubczy obejmujący m.in. wzgórze Okrąglica, florystyczny rezerwat przyrody „Gaj” w gminie Jędrzejów (na jego obszarze występuje storczyk obuwik pospolity), tereny nad Nidą w Stawach, które wchodzą w skład rezerwatu Umianowice, oraz Pasmo wzniesień sobkowsko-korytnickich stanowiące zakończenie Gór Świętokrzyskich.